Proefsamenwonen en je woning verhuren: voorwaarden en regels in 2026
Ga je samenwonen met je partner, maar wil je jouw eigen koopwoning nog niet meteen verkopen? Sinds 1 juli 2024 bestaat een bijzondere regeling voor woningeigenaren die hun woning tijdens het proefsamenwonen willen verhuren.
Die regeling is aan strikte voorwaarden gebonden. Zo moet je onder meer een particuliere verhuurder zijn, mag je niet meer dan één woning verhuren en moet je vóór de verhuur minimaal twee jaar zelf als eigenaar in de woning hebben gewoond. Ook moet de mogelijkheid om de huur na het proefsamenwonen wegens verkoop op te zeggen vooraf in de huurovereenkomst zijn opgenomen.
Hieronder lees je wanneer de regeling kan worden gebruikt, wat er gebeurt als het samenwonen wel of niet slaagt en wat je in de huurovereenkomst moet vastleggen.
Wanneer mag je jouw woning verhuren tijdens proefsamenwonen?
De bijzondere regeling voor verkoop na proefsamenwonen is niet voor iedere verhuurder beschikbaar.
Voor een beroep op deze regeling gelden onder meer de volgende voorwaarden:
- je bent een natuurlijk persoon en handelt niet in de uitoefening van een beroep of bedrijf;
- je verhuurt niet meer dan één woning;
- je bent eigenaar van de woning;
- je hebt de woning direct vóór de verhuur ten minste twee jaar zelf als eigenaar bewoond;
- er wordt een termijn van maximaal twee jaar afgesproken;
- in de huurovereenkomst wordt uitdrukkelijk opgenomen dat je de huur na de afgesproken termijn kunt opzeggen om de woning te verkopen.
Vooral dat laatste is belangrijk. Je kunt niet achteraf besluiten dat je gebruik wilt maken van de bijzondere opzeggingsgrond als de daarvoor vereiste afspraak niet in de huurovereenkomst is opgenomen.
→ Stel een huurovereenkomst voor proefsamenwonen op
Waarom moet de regeling in het huurcontract staan?
Sinds 1 juli 2024 zijn huurovereenkomsten voor onbepaalde tijd weer de norm. De regeling voor proefsamenwonen betekent niet dat iedere woningeigenaar zijn woning simpelweg voor maximaal twee jaar tijdelijk kan verhuren.
De wet bevat een bijzondere opzeggingsgrond voor de eigenaar die tijdens het proefsamenwonen zijn eigen woning verhuurt en deze bij een geslaagde samenwoning vervolgens wil verkopen.
Om daar later gebruik van te kunnen maken, moet bij het sluiten van de huurovereenkomst uitdrukkelijk zijn afgesproken dat de verhuurder de huur na de overeengekomen periode kan opzeggen ten behoeve van verkoop.
Een standaard huurcontract gebruiken en pas later uitleggen dat sprake was van proefsamenwonen is daarom niet voldoende.
Hoe lang mag je de woning verhuren?
Voor de huidige wettelijke regeling geldt dat sinds de ingangsdatum van de huurovereenkomst niet meer dan twee jaar mag zijn verstreken wanneer een beroep wordt gedaan op de bijzondere opzeggingsgrond wegens verkoop.
Daarom wordt bij een huurovereenkomst voor proefsamenwonen een periode van maximaal twee jaar afgesproken.
De huur eindigt echter niet vanzelf zodra die periode voorbij is. Als verhuurder moet je de huurovereenkomst opzeggen. Stemt de huurder niet in met de beëindiging, dan eindigt de huur niet uitsluitend doordat je een opzeggingsbrief hebt gestuurd. Uiteindelijk kan dan een rechterlijke beslissing nodig zijn.
Wat gebeurt er als het proefsamenwonen slaagt?
Blijf je definitief bij je partner wonen en wil je jouw eigen woning vervolgens verkopen? Dan kan de bijzondere opzeggingsgrond voor verkoop na proefsamenwonen relevant zijn.
Onder de huidige regeling gelden daarvoor aanvullende voorwaarden.
Zo moet je met de partner met wie je samenwoont een huwelijk of geregistreerd partnerschap zijn aangegaan. Dat huwelijk of geregistreerd partnerschap mag niet eerder dan drie maanden vóór het einde van de in de huurovereenkomst afgesproken termijn zijn aangegaan.
Daarnaast mag je de bijzondere opzeggingsgrond voor verkoop na proefsamenwonen niet eerder hebben gebruikt.
Ook moet de mogelijkheid om wegens verkoop op te zeggen al uitdrukkelijk in de huurovereenkomst staan.
Wordt de huur daadwerkelijk op deze grond opgezegd, dan moet de verhuurder daarvan bovendien melding doen bij het gemeentelijke meldpunt als bedoeld in de Wet goed verhuurderschap.
Wat als je wel samen blijft, maar niet trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat?
Dan voldoe je onder de huidige wet niet aan alle voorwaarden voor deze bijzondere opzeggingsgrond wegens verkoop na proefsamenwonen.
Alleen feitelijk blijven samenwonen is daarvoor op dit moment dus niet voldoende. De wet verlangt voor deze specifieke opzeggingsgrond een huwelijk of geregistreerd partnerschap binnen de daarvoor geldende termijn.
Dit is een belangrijk aandachtspunt wanneer je vooraf overweegt je woning tijdens het proefsamenwonen te verhuren.
Wat gebeurt er als het proefsamenwonen niet slaagt?
Dan ontstaat een andere situatie. Je wilt de woning niet verkopen, maar juist weer zelf bewonen.
De bijzondere opzeggingsgrond voor verkoop na geslaagd proefsamenwonen is daar niet voor bedoeld.
Bij het opstellen van een overeenkomst voor proefsamenwonen moet daarom ook rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat het samenwonen mislukt en de verhuurder naar de woning wil terugkeren. Hiervoor kan de regeling voor tussenhuur, vaak aangeduid als de diplomatenclausule of Model C, relevant zijn.
Dat onderscheid is belangrijk: verkoop na een geslaagde proefsamenwoning en terugkeer na een mislukte proefsamenwoning zijn juridisch niet hetzelfde.
Met de huurovereenkomst voor proefsamenwonen van Woonrecht24 wordt met beide mogelijke uitkomsten rekening gehouden.
→ Huurovereenkomst voor proefsamenwonen opstellen
Is proefsamenwonen hetzelfde als een diplomatenclausule?
Nee.
Bij een gewone Model C-huurovereenkomst staat bij aanvang in beginsel vast dat de verhuurder tijdelijk elders verblijft en daarna naar de woning wil terugkeren. Denk bijvoorbeeld aan iemand die achttien maanden in het buitenland gaat werken.
Bij proefsamenwonen is de uitkomst juist nog onzeker:
- mislukt het samenwonen, dan wil je mogelijk terug naar de woning;
- slaagt het samenwonen, dan wil je mogelijk bij je partner blijven en je voormalige woning verkopen.
Daarom moet een overeenkomst voor proefsamenwonen rekening houden met beide scenario's.
Ga je tijdelijk naar het buitenland en staat je terugkeer naar de woning wél vast? Lees dan Woning verhuren tijdens verblijf in het buitenland: hoe werkt dat? of bekijk de Model C-huurovereenkomst.
Geldt deze regeling ook als je zelf huurder bent?
De bijzondere opzeggingsgrond voor verkoop na proefsamenwonen is bedoeld voor de eigenaar die zijn eigen woning heeft bewoond en die woning vervolgens verhuurt.
Ben je zelf huurder en wil je tijdelijk bij je partner gaan wonen terwijl iemand anders in jouw huurwoning verblijft? Dan gaat het om een andere situatie, bijvoorbeeld huisbewaring of onderhuur. Daarvoor kunnen bovendien de voorwaarden van je eigen verhuurder gelden.
Je kunt de regeling voor een eigenaar die zijn koopwoning verhuurt dus niet zonder meer toepassen op een huurwoning.
Veranderen de regels voor proefsamenwonen mogelijk?
Ja. In 2026 is een wetsvoorstel ingediend waarin wordt voorgesteld om een aantal voorwaarden van de regeling te schrappen.
Het voorstel ziet onder meer op het vervallen van de eis dat de verhuurder in de laatste drie maanden van de afgesproken periode moet trouwen of een geregistreerd partnerschap moet aangaan, de eis dat deze opzeggingsgrond maar één keer mag worden gebruikt en de huidige termijnvoorwaarde van maximaal twee jaar.
Deze wijzigingen gelden nog niet. Zolang het wetsvoorstel niet in werking is getreden, gelden de huidige wettelijke voorwaarden.
Ga je nu een huurovereenkomst aan, kijk daarom naar de regels die op dat moment daadwerkelijk gelden.
Welk huurcontract heb je nodig bij proefsamenwonen?
Ga je als particuliere eigenaar tijdelijk bij je partner wonen en wil je jouw eigen woning gedurende die periode verhuren? Gebruik dan een overeenkomst waarin de proefsamenwoning en de mogelijke uitkomsten daarvan correct zijn verwerkt.
Een willekeurig tijdelijk huurcontract van één of twee jaar is daarvoor niet voldoende.
Woonrecht24 stelt de overeenkomst aan de hand van jouw situatie op en verwerkt de bepalingen die relevant zijn voor de proefsamenwoning.
→ Stel direct een huurovereenkomst voor proefsamenwonen op
Twijfel je of proefsamenwonen wel de juiste constructie is? Bekijk dan alle huurovereenkomsten voor woonruimte.
Veelgestelde vragen
Mag ik mijn koopwoning verhuren als ik ga proefsamenwonen?
Ja, maar voor de bijzondere opzeggingsgrond wegens verkoop gelden strikte voorwaarden. Je moet onder meer een particuliere eigenaar zijn, niet meer dan één woning verhuren en de woning direct voorafgaand aan de verhuur minimaal twee jaar zelf als eigenaar hebben bewoond.
Hoe lang mag ik mijn woning verhuren tijdens proefsamenwonen?
Onder de huidige regeling wordt een termijn van maximaal twee jaar afgesproken. De huur eindigt na die periode niet automatisch: de overeenkomst moet op de juiste manier worden opgezegd.
Moet in het huurcontract staan dat ik ga proefsamenwonen?
Als je later gebruik wilt maken van de bijzondere opzeggingsgrond om de woning na geslaagd proefsamenwonen te verkopen, moet uitdrukkelijk in de huurovereenkomst zijn opgenomen dat je na de afgesproken termijn wegens verkoop kunt opzeggen.
Moet ik met mijn partner trouwen?
Voor de bijzondere opzeggingsgrond wegens verkoop na geslaagd proefsamenwonen geldt onder de huidige wet dat je met je partner moet zijn getrouwd of een geregistreerd partnerschap moet zijn aangegaan. Daarvoor geldt bovendien een specifieke termijn.
Wat als mijn relatie tijdens het proefsamenwonen eindigt?
Dan wil je mogelijk zelf naar de woning terugkeren. Dat is een andere situatie dan verkoop na geslaagd proefsamenwonen. Bij een goed opgestelde overeenkomst moet daarom ook rekening worden gehouden met de mogelijkheid van terugkeer.
Zijn de regels in 2026 veranderd?
De huidige voorwaarden gelden nog. Er is in 2026 wel een wetsvoorstel ingediend om verschillende voorwaarden te versoepelen, maar dat voorstel is nog niet in werking getreden.